Cảnh nhà có một không hai

Nhà Y Đời ở tận cuối thôn, phải lội bộ qua một đoạn đường đất dài mới tới. Y Đời không có nhà, chị đang đi vác củi trên núi. Bà mẹ Y Đời, cụ Y Bip đã hơn 80 tuổi đang ngồi đảo nắm lúa phơi trước sân. Bà nói: “Những lúc khỏe, công việc duy nhất tôi giúp được nó là phơi lúa, còn nữa thì chỉ ngồi nhìn nó làm…”.

Ở lối cầu thang lên xuống cụ già A ra, bố dượng Y Đời đang ngồi lặng một chỗ. Cụ bị căn bệnh gì đó, lâu lâu lại sưng tấy cả người, nhất là ở chân nên việc cử động rất khó. Bà mẹ nhờ một đứa trẻ trong thôn chạy đi gọi Y Đời trên núi, khoảng gần một tiếng sau, Y Đời về.

Người phụ nữ này trong lượng không thể quá 45 kg nhưng mang sau lưng một bó củi to gấp đôi người, đằng trước địu đứa con hai tuổi. Chị cúi người, đặt bó củi xuống một cách nặng nề vì vướng chân thằng bé.

Y Đời là trụ cột duy nhất trong căn nhà này. Bố mẹ già bệnh tật, một đứa con nhỏ… Chưa hết, một người già nữa trong nhà là ông bác A Đai, ông nằm trên bệnh viện huyện Kon Plông hơn hai tuần nay vì biến chứng của bệnh ung thư dạ dày. “Ông ấy có ba người con nhưng chết cả rồi nên mình đưa về ở cùng”, Y Đời thật thà.

Y Đời phải gánh một khối công việc khổng lồ: nuôi, chăm sóc ba người bệnh và cả đứa con nhỏ. Hàng ngày Y Đời dậy từ ba bốn giờ sáng, giã gạo, nấu ăn cho mọi người trong nhà, cho 6 con heo nhỏ ăn… Rồi chị đi gánh nước cách nhà hơn cả cây số để sử dụng trong gia đình.

Làm việc kiệt sức như thế nhưng thường mỗi ngày Y Đời chỉ dùng cơm một bữa lúc tầm 1, 2 giờ chiều.“Nhà mình đông người, ai cũng bệnh nên cần phải ăn nhiều để giữ sức, trong khi lúa làm được ít nên mình phải ăn tiết kiệm. Cái đói mà, đói nhiều rồi cũng quen. Hôm nào đói quá thì hái lá rừng ăn”. Y Đời vừa nói chuyện, vừa vội vàng lại cối bắt tay vào giã gạo: “Chiều mình phải lên viện chăm ông bác. Ông bị bệnh nặng nhưng nhà mình không có tiền chữa trị nên chỉ nằm trên viện theo diện người nghèo thôi”.

Chết thì dễ, nhưng…

Khi nói đến người trụ cột trong gia đình, Y Đời khóc: “Mình cũng là phụ nữ, có ai muốn phải thế này đâu nhưng người ta bỏ đi rồi…”. Cách đây ba năm, Y Đời kết hôn với một người đàn ông ở một thôn khác, nhưng khi Y Đời mang thai thì hắn ta đã bỏ đi theo người phụ nữ khác.

Y Đời khóc nhiều lắm, mọi người khuyên Y Đời đi tìm chồng về nhưng chị lắc đầu: “Họ đã muốn bỏ đi mình còn tìm lại làm gì”. Thế nên, khi sinh cậu con trai Y Đời đặt tên cho con là A Thai - cái thai không có bố.

Y Đời đẹp. Sương nắng làm cho tay chân chị sần sùi, lở loét nhưng không làm mất nét đẹp của người con gái Tây Nguyên. Từ khi chồng bỏ đi, rất nhiều người đàn ông đến tìm hiểu Y Đời nhưng nhìn gia cảnh của chị, ai cũng bỏ đi hết.